Dworzec Witebski - Rosja

Usytuowany w Sankt Petersburgu Dworzec Witebski ma dla Rosjan ogromne znaczenie historyczne. W tym miejscu bowiem rozpoczęły się w 1836 roku dzieje rosyjskiego kolejnictwa, kiedy to na polecenie cara zbudowano liczącą jedynie 27 kilometrów linię do jego rezydencji w Carskim Siole.

 

Co ciekawe – jej budowniczy, czeski inżynier František Antonín Gerstner wybrał szeroki rozstaw szyn wynoszący 1829 mm. W dniu 6 listopada 1836 roku na szlak wyruszył pierwszy, pochodzący z angielskiej fabryki Timothy’ego Hackwortha parowóz. Uroczyste otwarcie linii nastąpiło 30 października 1837 roku, a pochodzący z zakładów Stephensona parowóz „Prowornyj” osobiście poprowadził inż. Gerstner.

 

Początkowo pociągi jeździły tylko w dni świąteczne, naprzemiennie wykorzystując trakcję konną. Kiedy linie kolejowe zaczęły coraz gęściej oplatać rosyjskie imperium, zaszła konieczność ujednolicenia czasu odjazdów. Wyznaczono  wówczas  południk zerowy dla rosyjskich stref czasowych na  wschodniej szerokości 30°32'E, przebiegający dokładnie przez Dworzec Witebski. Od Greenwich dzielą go 2 godziny, 1 minuta i 18 sekund. 

 

Pierwszy, drewniany dworzec zastąpiono w roku 1851 murowanym, według projektu Konstantina Thona. Kiedy możliwości stacji przestały odpowiadać rosnącym potrzebom obsługi podróżnych, w roku 1900 ogłoszono konkurs na budowę nowego obiektu. 

 

Komisja wybrała do realizacji propozycję uznanego już wówczas i cenionego Stanisława Brzozowskiego, wzorowaną na pracach Ottona Wagnera, autora chociażby licznych stacji kolejowych Wiednia. Brzozowski, szczycący się tytułem Akademika I stopnia  w dziedzinie architektury, w latach 1896-1898 we współpracy z generałem Stanisławem Kierbedziem zaprojektował gmach Banku Komercyjnego w Petersburgu,  przebudował stacje w Carskim Siole i w Noworosyjsku, stworzył też koncepcję Dworca Windawskiego w Moskwie. 

 

Nowy dworzec zaprojektowano w stylu francusko-belgijskiego modernizmu, w dużym stopniu wykorzystując stal i żeliwo. Autorem wykończenia wnętrz był natomiast architekt Siemion Minasz, Rosjanin pochodzenia karaimskiego, który stworzył w Petersburgu wiele innych gmachów użyteczności publicznej. 

 

 

Główny westybul Dworca Witebskiego tworzy hala o wysokości 20 metrów, nakryta metalową kopułą, do której światło dzienne wpada przez liczne witraże. Dominują w niej duże, marmurowe schody „paradne”, inkrustowane brązowymi wstawkami. Ze ścian spoglądają rzeźbione głowy rzymskiego boga handlu Merkurego. Wejście główne zdobią natomiast herby Petersburga i Witebska. Na wieży zegarowej umieszczono płaskorzeźby sów symbolizujące mądrość. 

W pomieszczeniach dworca można podziwiać obrazy upamiętniające historię kolei carskosielskiej. Pięć peronów dworca nakrywa hala o stalowej konstrukcji. 

 

Dość surowy klimat Petersburga nieubłaganie odciskał swoje piętno na dworcu. W latach 2001-2003 przeprowadzono zatem generalny remont obiektu, dzięki czemu przywrócono mu pierwotny wygląd,  wzbogacając go o współczesne urządzenia. W roku 1987 w szklanym pawilonie ustawiono replikę parowozu „Prowornyj” upamiętniającą początek kolei w Rosji. 30 października 2007 roku w budynku odsłonięto natomiast pomnik prekursora rosyjskiego kolejnictwa Františka  Gerstnera. 

 

Wersja do druku Wersja do druku | Mapa witryny
© 2016 Całość praw autorskich - Antoni Bochen