Grodzisk Mazowiecki

Pierwszy odcinek Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej doprowadzono do Grodziska Mazowieckiego już w 1845 roku, a dokładnie 14 czerwca na perony tamtejszej stacji wjechał pierwszy pociąg z Warszawy. W tym samym czasie oddano do użytku budynek dworca, który przybrał formę pawilonu. Obok architekci zaprojektowali oddaną rok później willę, zwaną foksalem. Pałacyk ten pełnił rolę hotelu dla podróżnych. Całość tak przemyślanej stacji stworzył Teofil Schuller.

W roku 1865 właścicielką foksalu stała się Maria Mokronoska, która nabyła obiekt wraz  ze znajdującym się nieopodal parkiem i folwarkiem podczas publicznej licytacji. Sama stacja pozostawała natomiast własnością Kolei. W roku 1915 dworzec uległ zniszczeniu podczas bombardowania. Przez kilka kolejnych lat obsługa podróżnych odbywała się w warunkach wyjątkowo prowizorycznych.

Po odrodzeniu Polski, w latach 1922-1924 wybudowano nowy obiekt. Nie tylko względy polityczne, ale głównie spore doświadczenie i społeczne uznanie sprawiły, że opracowaniem konstrukcji zajął się Romuald Miller. Zaprojektował on gmach w charakterystycznym dla niego stylu dworkowym. Badacze do dziś nie potrafią jednak jednoznacznie określić, czy i w jakim stopniu architekt wzorował się na budynku pierwotnym oraz czy stare fundamenty pokrywają się z nowym obiektem. Bezspornym faktem jest natomiast, że Miller stworzył  dworzec cechujący się wyjątkowym wdziękiem i architektonicznym smakiem, którym zachwycały się kolejne pokolenia mieszkańców Grodziska, kolejarzy oraz pasażerów. 

Pod koniec lat 50. XX wieku w południowo-zachodnim skrzydle budynku zabudowano arkady letniej poczekalni. W roku 1972 grodziski dworzec wpisano na listę zabytków, a w latach 90. przeprowadzono jego remont.  Wtedy to, na fasadzie dworca od strony peronów umieszczono ufundowaną przez kolejarzy Rzeczypospolitej tablicę pamiątkową, która upamiętnia przyjazd pierwszego pociągu Kolei Warszawsko–Wiedeńskiej. Zbiórka środków na wykonanie tablicy została zainicjowana w 150. rocznicę tego ważnego dla miasta wydarzenia.

W roku 2014 rozpoczęto kompleksową przebudowę całej stacji. Nowe podziemne przejście dla pieszych, dostosowane także dla osób niepełnosprawnych, wreszcie połączyło części miasta znajdujące się po obu stronach torów. Zgodnie z planami naprzeciw dworca miejsce wyburzonego magazynu zajmie Lokalne Centrum Sterowania odpowiedzialne za ruch na całym szlaku. Wymianie poddano ponadto torowiska, przebudowując także ich układ pod kątem planowanego na tej linii ruchu szybkich pociągów Pendolino. Nadzór nad rewitalizacją budynku sprawuje konserwator zabytków. Wiata nad peronem drugim została już wyremontowana, natomiast tę usytuowaną nad peronem pierwszym zlikwidowano, by odsłonić piękną elewację dworca. Zmienia się również samo otoczenie stacji, przybędzie w niej także lokali użytkowych.  Zakończenie prac modernizacyjnych planowane jest w 2015 roku. Miejmy zatem nadzieję, że już wkrótce kolejny odrestaurowany zabytek kolejowej historii będzie cieszyć oczy licznych podróżnych. 

Wersja do druku Wersja do druku | Mapa witryny
© 2016 Całość praw autorskich - Antoni Bochen