Bielsko-Biała Główna

Dworzec w Bielsku-Białej jest wizytówką, legendarnych bez mała, pięknych dróg żelaznych cesarstwa austro-węgierskiego, a także przykładem nieczęstego połączenia kolei z systemem miejskiego transportu towarowego.

 

Cesarsko-Królewska Uprzywilejowana Kolej Północna Cesarza Ferdynanda dotarła do Bielska w 1855 roku, jako odgałęzienie z Dziedzic. Odcinek ten kończył się pierwotnie na bielskim dworcu, położonym na skraju miasta. Zmieniło się to w 1878 roku, gdy linię przedłużono do Żywca. Warto wiedzieć, że tuż za stacją tory poprowadzono tunelem o długości 268 metrów.

Gwałtowny rozwój kolei i wzrost liczby pasażerów sprawiły, że już 9 lat później budynek dworca był zbyt mały i ciasny. Postanowiono zatem zbudować nowy. W 1888 roku uruchomiono Kolej Miast Śląskich i Galicyjskich, łączącą Kojetin z Kalwarią przez Cieszyn i Bielsko. Architekt Karol Schulz, wzorując się na podobnych obiektach, sporządził projekt dworca dla Bielska, a prace budowlane wykonała firma Karola Korna w latach 1889-1890. Nowy gmach stał się impulsem do rozbudowy okolicy i wytyczenia nowych dróg. Od 11 grudnia 1895 roku pasażerowie mogli kontynuować podróż do miasta elektrycznym tramwajem. Co ważne, dzięki istnieniu kolei szybko wzrosła w okolicy liczba zakładów przemysłowych.

W celu usprawnienia dowozu zaopatrzenia do fabryk w styczniu 1920 roku uruchomiono na dworcu punkt przeładunkowy, na którym pudła kolejowych węglarek przekładano na wózki tramwajowe. Podobne rozwiązanie funkcjonowało we Wrocławiu, gdzie węgiel do elektrowni również dowożono tramwajem (obecnie tramwaje w Dreźnie zaopatrują tamtejsze zakłady Volkswagena).

 

Projektujący bielski dworzec Karol Schulz potraktował swoje zadanie niezwykle poważnie. Bryłę stanowią trzy pawilony. Elewację zdominowała cegła. We wnętrzu głównego holu, oświetlonego gustownymi kandelabrami, namalowano polichromie w stylu pompejańskim. Podróżnych na peronie pierwszym chroniła przed deszczem stylowa wiata. Na frontowej ścianie, po obu stronach wejścia głównego, dumnie prezentował się napis: „K.K. PRIVILEGIRTE KAIS. FERD. NORDBAHN” (Cesarsko-Królewska Uprzywilejowana Kolej Północna Cesarza Ferdynanda).

 

Na szczęście wojny oszczędziły dworcowi wielkich zniszczeń. Znacznie gorzej odbijał się na nim wieloletni brak należytej opieki. Dobrze się stało, że w 1994 roku został wpisany do rejestru zabytków, dzięki czemu w latach 1997-2001 przeszedł gruntowny remont. Światło dzienne ponownie ujrzały wszystkie jego atuty, jakimi są niewątpliwie oryginalne w formie detale, w dodatku świadczące o historycznej wielokulturowości miasta.

 

Jeszcze w 2000 roku na peronie 1A znajdował się niewielki skansen parowozów, które zostały przekazane do muzeów. Nieopodal usytuowana jest zabytkowa lokomotywownia z 1900 roku oraz równie wiekowa i cenna waga wagonowa. Obecny stan bielskiego dworca oraz jego walory sprawiły, że znajduje się on na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.

Wersja do druku Wersja do druku | Mapa witryny
© 2016 Całość praw autorskich - Antoni Bochen