Legnica

Goethe, którego tak zachwyciła praca pierwszej maszyny parowej na Śląsku, w stosunku do parowozów okazywał już zdecydowanie inne uczucie: „wielce mnożąca się maszyna dręczy i przeraża mnie; jak burza przetacza się i choć pomału, już obrała kierunek, z którego nadejdzie, aby uderzyć”. Na szczęście obaw tych nie podzielali twórcy powołanego w  1843 roku Towarzystwa Kolei Dolnośląsko-Marchijskiej, które już 27 listopada rozpoczęło budowę połączenia kolejowego z Wrocławia do Berlina. Trasa przebiegać miała także przez Legnicę, dlatego wraz z realizacją linii budowano także niezbędne obiekty stacyjne. 

Gmach w Legnicy zaprojektował Julius Manger. Pierwszy pociąg wjechał na odświętnie przystrojony legnicki już 18 października 1844 roku, inaugurując tym samym otwarcie połączenia do Wrocławia. Na peronach odbył się z tej okazji uroczysty bankiet. W roku 1855 Legnicę połączono także z linią do Świebodzic, w roku 1869 z Lubinem, a dwa lata później z Rudną i Głogowem. W latach 1884 i 1896 poprowadzono do miasta linie ze Złotoryi i Marciszowa, dzięki czemu w 1898 roku Legnica wraz z siedmioma obsługiwanymi połączeniami uzyskała miano stacji węzłowej.

Dworzec służył pasażerom do lat 80. XIX wieku, kiedy to ze względu na rosnący ruch kolejowy postanowiono wybudować nowy obiekt.  Stary budynek zachował się jednak do dnia dzisiejszego  i znajduje się na wschód od obecnej stacji. Nowemu budynkowi nadano charakter  konstrukcji wyspowej. Jednak po około pięćdziesięciu latach użytkowania i ten okazał się niewystarczającym, dlatego w latach 1922-1929 zastąpiono go kolejnym, wzniesionym na podstawie projektu L. Mattheusa. Architekt nadał budowli styl modernistyczny, wykorzystując też elementy ekspresjonizmu. Stację otwarto uroczyście 7 grudnia 1929 roku. Stalowa konstrukcja hali peronowej, wsparta na trójprzegubowych, blachownicowych łukach Tudora wykazuje wiele podobieństw do tej zrealizowanej na dworcu głównym w Hamburgu. Dziś takie rozwiązania w Polsce, poza Legnicą, funkcjonują tylko w Bytomiu i we Wrocławiu. Perony położone są ponad poziomem okalających dworzec ulic, dlatego z dworcowym budynkiem łączy je przejście podziemne pozwalające dostać się na nie od strony zachodniej.

 

Wejścia do drugiego tunelu, usytuowane od strony wschodniej, pozwalały przechodzić na nieczynną już stację Legnica Północna. Po drugiej wojnie światowej Legnica stała się miejscem strategicznym dla stacjonującej tam Armii Czerwonej. Dworzec oddano polskim kolejarzom dopiero 19 sierpnia 1945 roku, ale sowiecki  garnizon zagościł w mieście na wiele kolejnych lat. 

W 1987 roku budynek wpisano do rejestru zabytków, a jego kompleksową modernizację rozpoczęto w roku 2012. Pod bacznym okiem służb konserwatorskich odnowiono elewacje i wnętrza. Wymieniono stolarkę okienną i drzwiową oraz wszystkie instalacje. Założono też monitoring i zrealizowano udogodnienia dla osób niepełnosprawnych. Wcześniej, w roku 2007, ogrodzono część dawnego placu manewrowego za dworcem i utworzono tam strzeżony parking z 67 miejscami postojowymi. Na remont czekają natomiast jeszcze perony. Z okien przejeżdżających m.in. do Wrocławia, Hamburga, Berlina czy Drezna pociągów warto też, poza obserwacją samego dworca, spojrzeć na zachowane zabytkowe magazyny ekspedycyjne, lokomotywownię czy wieżę wodną.

 

Wersja do druku Wersja do druku | Mapa witryny
© 2016 Całość praw autorskich - Antoni Bochen