Lokomotywa pneumatyczna skonstruowana przez Williama E. Boyette'a – 1933 r.

Kolej pneumatyczna

Podobnie jak w przypadku pary, zainteresowanie inżynierów budziło także wykorzystanie sprężonego powietrza jako źródła mocy dla lokomotyw. Uważano nawet, że pojazdy napędzane sprężonym powietrzem mogą stanowić poważną konkurencję dla parowozów. Pierwsze projekty powstały w Wielkiej Brytanii, ale nie odniosły wówczas sukcesu komercyjnego. Jednak prace nad tymi rozwiązaniami trwały dalej. Jedną z pierwszych lokomotyw na sprężone powietrze, która została z sukcesem wykorzystana, stworzyła firma Baldwin Locomotive Works w 1877 roku. Pojazd ten był mały, miał pojedynczy zbiornik i cylindry od 5 do 10 cali.

 

W 1883 roku zastosowano sprężone powietrze do pracy maszyn w kopalni niedaleko Freibergu w Niemczech, a już w 1891 roku wprowadzono tam transport ładunków za pomocą lokomotyw pneumatycznych. Trasa liczyła około 1000 m. Lokomotywę tę zamontowano na dwóch sworzniach, na czterokołowym wózku, aby zapewnić jej elastyczność. Powietrze dostarczane było do niej pod ciśnieniem 12 (do pustej) lub 18 atmosfer (do załadowanej lokomotywy).

 

Zaletą lokomotyw pneumatycznych, w porównaniu z parowozami, jest brak emisji spalin i dymu. Ponadto nie posiadają one pieca, zatem mogą pracować w strefach zagrożonych wybuchem. Twierdzono nawet, że zastosowanie sprężonego powietrza w lokomotywach wspomaga wentylację oraz dostarcza świeżego powietrza do wyrobisk. Dlatego wykorzystano je podczas budowy nowojorskiej linii tramwajowej do prac w tunelu oraz do prac przewozowych w kopalniach.

Lokomotywa pneumatyczna w kopalni Homestake w USA
Amerykańska lokomotywa pneumatyczna zaprojektowana do użycia na powierzchni, zbudowana przez firmę H.K. Porter

W części kopalń elektrowozy wyparły lokomotywy pneumatyczne, jednak nadal w wielu z nich, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, mają one zastosowanie. Produkcja tego rodzaju trakcji stanowi do dziś ważną część działalności wiodących firm z branży kolejowej, zwłaszcza Bladwin Locomotive Works z Filadelfii, American Locomotive Company z Nowego Jorku, czy HK Porter Company z Pittsburga. Koszt budowy pojazdów na sprężone powietrze jest konkurencyjny w porównaniu z elektrowozami.

 

Lokomotywy pneumatyczne można naładować bezpośrednio ze sprężarki, jednak ten rodzaj zasilania nie jest wydajny. Korzystniejsze jest zamontowanie w dogodnym punkcie kopalni rezerwuaru, z którego z łatwością można naładować zbiornik pojazdu. Dzięki temu kompresor pracuje nieprzerwanie i przywraca normalne ciśnienie, prawidłowe do funkcjonowania lokomotywy, podczas gdy wykonuje ona swoją pracę. Czasem powietrze dostarczane jest też rurociągami bez konieczności budowy i instalacji stacjonarnych zbiorników. 

 

 

Wersja do druku Wersja do druku | Mapa witryny
© 2016 Całość praw autorskich - Antoni Bochen